◆ Dlaczego thermo sosna zyskuje na popularności
Coraz więcej inwestorów pyta w Składzie Drewna o thermo sosnę zamiast klasycznej sosny NTR czy modrzewia. Powód jest prosty: to drewno iglaste poddane wysokotemperaturowej obróbce, dzięki której zyskuje ciemny, jednolity kolor i wyraźnie mniejszą chłonność wilgoci, bez użycia jakichkolwiek środków chemicznych. Dla wykonawcy oznacza to mniej odkształceń po montażu, dla inwestora - inny wygląd elewacji czy tarasu niż w przypadku typowej sosny lub świerku.
Zwykła sosna, nawet suszona komorowo, pozostaje drewnem chłonnym - żeby służyła na zewnątrz, trzeba ją impregnować chemicznie albo regularnie olejować. Thermo sosna zmienia tę zależność od strony fizycznej struktury drewna, nie chemii powierzchni, dlatego zanim zdecydujemy się na nią przy tarasie czy elewacji, warto rozumieć, co dokładnie dzieje się z drewnem w procesie termicznym.
Deski z thermo sosny łączymy w jednej dostawie z olejem wykończeniowym i akcesoriami montażowymi - zadzwoń pod 22 215 94 57 i dobierzemy komplet pod Twój projekt.
◇ Czym jest thermo sosna i jak powstaje
Thermo sosna, czyli drewno termowane sosnowe, to sosna poddana obróbce cieplnej w komorach bez dostępu tlenu, najczęściej w atmosferze pary wodnej lub azotu. Proces przebiega w trzech etapach: najpierw drewno jest dosuszane do bardzo niskiej wilgotności, potem następuje właściwe termowanie w temperaturze najczęściej między 180 a 215 stopni Celsjusza, a na końcu drewno jest stopniowo chłodzone i kondycjonowane, żeby jego wilgotność ustabilizowała się na poziomie zbliżonym do warunków panujących na zewnątrz.
Im wyższa temperatura i dłuższy czas obróbki, tym silniejsze zmiany w drewnie. Wariant prowadzony bliżej dolnej granicy zakresu daje drewno bardziej stabilne wymiarowo przy zachowaniu większej części pierwotnej wytrzymałości. Wariant prowadzony bliżej górnej granicy daje ciemniejszy kolor i wyższą odporność biologiczną, ale kosztem części wytrzymałości mechanicznej. Dla sosny w praktyce stosuje się głównie ten drugi zakres, bo to on daje wyraźną różnicę względem drewna surowego.
Na poziomie chemicznym wysoka temperatura rozkłada część hemicelulozy w ścianach komórkowych drewna - to właśnie hemiceluloza odpowiada w naturalnym drewnie za chłonięcie i oddawanie wilgoci z powietrza. Kiedy jej ubywa, drewno traci część naturalnej higroskopijności, więc mniej pęcznieje i kurczy się przy zmianach wilgotności powietrza. To fizyczna, nie chemiczna droga do trwałości - w przeciwieństwie do impregnacji ciśnieniowej NTR, gdzie ochronę drewna zapewniają związki wprowadzone pod ciśnieniem w jego strukturę, tutaj drewno zmienia się od środka bez dodatku żadnych substancji.
● Właściwości thermo sosny
Najbardziej praktyczna zmiana to stabilność wymiarowa - deska z thermo sosny mniej pracuje przy wahaniach wilgotności powietrza niż standardowa sosna, co realnie ogranicza wypaczenia i szczeliny między deskami tarasu w ciągu sezonu.
Drugą cechą jest zmniejszona chłonność wilgoci, dzięki czemu grzyby rozkładu i część owadów mają trudniej znaleźć warunki do rozwoju - odporność biologiczna rośnie, choć nie na poziomie drewna przeznaczonego do bezpośredniego kontaktu z gruntem. Kolor zmienia się w całym przekroju, nie tylko na powierzchni - dlatego przycięta lub przeszlifowana deska wciąż ma ciemny, brązowy odcień, a nie jasne wnętrze pod ciemną otoczką.
Kosztem tej trwałości jest ubytek masy drewna oraz część wytrzymałości mechanicznej - w zależności od intensywności obróbki wytrzymałość na zginanie spada zwykle o kilkanaście do trzydziestu procent względem surowej sosny. Z tego powodu thermo sosna nie zastępuje drewna konstrukcyjnego przy elementach nośnych - jej miejsce to zastosowania dekoracyjne i osłonowe, nie więźba dachowa i inne elementy przenoszące obciążenia konstrukcyjne, dla których wymagana jest potwierdzona klasa wytrzymałości.
Warto też wiedzieć, do jakiej klasy użytkowania materiał realnie się nadaje. Modyfikacja termiczna podnosi odporność biologiczną na tyle, że deska znosi warunki zewnętrzne bez stałego kontaktu z wodą, czyli elewację, taras nad wentylowaną przestrzenią i elementy ogrodowe odsunięte od gruntu. Nie zastępuje natomiast impregnacji ciśnieniowej tam, gdzie drewno jest zakopane albo stale zawilgocone, bo w takich warunkach żadna obróbka termiczna nie wystarcza.
Druga rzecz dotyczy zapachu i pylenia przy obróbce. Drewno termowane pachnie charakterystycznie, lekko wędzoną nutą, która utrzymuje się przez pierwsze tygodnie po montażu i z czasem zanika. Przy cięciu powstaje drobniejszy pył niż przy drewnie surowym, więc praca z maską przeciwpyłową jest tu bardziej wskazana niż zwykle.
△ Thermo sosna a zwykła sosna i inne gatunki
Zwykła sosna, nawet klasy C24, bez impregnacji nie ma szans przetrwać na zewnątrz dłużej niż dwa-trzy sezony - żeby służyła jako legar czy deska tarasowa, musi przejść impregnację ciśnieniową albo być regularnie olejowana. Thermo sosna startuje z innego punktu: sama modyfikacja termiczna daje jej odporność zbliżoną do gatunków uznawanych za średnio trwałe, choć wciąż wymaga wykończenia olejem, żeby zachować kolor.
Modrzew ma naturalnie wyższą trwałość biologiczną niż thermo sosna i lepsze parametry wytrzymałościowe, ale jest cięższy w obróbce i zawiera garbniki, które reagują z żelazem, zostawiając ciemne smugi wokół łączników. Thermo sosna nie ma tego problemu, jest lżejsza i bardziej stabilna wymiarowo niż surowy modrzew, choć ustępuje mu wytrzymałością.
| Kryterium | Sosna NTR | Thermo sosna | Modrzew |
|---|---|---|---|
| Ochrona przed wilgocią | chemiczna, impregnacja ciśnieniowa | fizyczna, obróbka termiczna | naturalna, żywice i garbniki |
| Stabilność wymiarowa | standardowa | podwyższona | dobra |
| Wytrzymałość mechaniczna | pełna, klasa C24 | obniżona | wysoka |
| Kolor | jasny, złocisty po impregnacji | ciemnobrązowy w całym przekroju | miodowy, ciemniejący z czasem |
| Zastosowanie konstrukcyjne | tak | nie | ograniczone |
Z zestawienia wynika prosty podział: gdy potrzebna jest nośność, wybór pada na sosnę czy świerk klasy C24, gdy liczy się naturalna trwałość w trudnych warunkach - na modrzew, a gdy priorytetem jest stabilny wygląd i przewidywalne zachowanie drewna przy niższej masie - na thermo sosnę.
□ Do czego nadaje się thermo sosna
Elewacje i podbitka dachowa
Najczęstsze zastosowanie to deski elewacyjne i podbitka dachowa - jednolity ciemny kolor w całym przekroju dobrze znosi cięcie na budowie, bo świeże cięcie nie odsłania jaśniejszego wnętrza jak przy okleinowanych czy bejcowanych deskach.
Tarasy
Drugie miejsce zajmują tarasy, choć warto pamiętać o obniżonej wytrzymałości - thermo sosna sprawdza się przy typowym obciążeniu domowym, gorzej na powierzchniach intensywnie użytkowanych czy pod ciężkim sprzętem ogrodowym.
Ogród i wnętrza o podwyższonej wilgotności
W ogrodzie thermo sosna dobrze radzi sobie jako materiał na meble ogrodowe, donice i elementy małej architektury, gdzie liczy się stabilny wygląd bez pękania na słońcu. Nie poleca się jej za to na elementy w bezpośrednim kontakcie z gruntem - słupki ogrodzeniowe, paliki czy podwaliny wymagają wyższej klasy użytkowania, do której thermo sosna nie jest przeznaczona; tam lepiej sprawdzi się drewno impregnowane ciśnieniowo albo palisady drewniane z pełną impregnacją do kontaktu z gruntem.
Rzadziej, ale coraz częściej, thermo sosna trafia też na wykończenia wnętrz o podwyższonej wilgotności - łazienki, sauny, pomieszczenia gospodarcze - gdzie liczy się stabilność wymiarowa przy wahaniach wilgotności powietrza, a nie odporność na deszcz.
◎ Na co zwrócić uwagę przy wyborze i montażu
Nawiercanie i dobór łączników
Thermo sosna jest bardziej krucha niż surowa sosna, więc przy montażu blisko krawędzi i na czołach desek warto wcześniej nawiercić otwory pod wkręty - bez tego drewno częściej pęka przy dokręcaniu, zwłaszcza w niższych temperaturach montażu. Do mocowania wystarczą wkręty ze stali nierdzewnej A2, stosowane tak samo jak przy standardowych gatunkach iglastych na elewacji - thermo sosna nie zawiera garbników, więc nie wymaga stali A4, po którą sięga się przy modrzewiu i gatunkach egzotycznych.
Zwiększona stabilność wymiarowa nie oznacza wyższej nośności i te dwie cechy łatwo pomylić. Skoro wytrzymałość na zginanie jest niższa niż u sosny surowej, rozstaw legarów przyjmuje się gęstszy niż dla standardowej deski tej samej grubości, a nie rzadszy. Stabilność ogranicza paczenie i rozjeżdżanie się szczelin, ale o ugięciu decyduje przekrój i rozpiętość między podporami.
Wykończenie i pielęgnacja
Thermo sosna bez wykończenia olejem szarzeje pod wpływem promieniowania UV dokładnie tak samo jak każde inne drewno na zewnątrz - obróbka termiczna zmienia strukturę drewna, ale nie chroni koloru przed słońcem.
Przed olejowaniem warto oczyścić powierzchnię z pyłu po szlifowaniu, dopiero potem nałożyć olej wykończeniowy - na poziome powierzchnie tarasu olej tarasowy przeznaczony do powierzchni chodnych, obciążonych mechanicznie i narażonych na ścieranie obuwiem, na elewację i elementy pionowe - lazurę. Thermo sosna, w przeciwieństwie do surowej sosny, nie wymaga wcześniejszego gruntowania impregnatem biobójczym - obróbka termiczna już ograniczyła podatność na grzyby, więc grunt tylko wydłużyłby proces bez realnej korzyści.
Osobną kwestią jest aklimatyzacja przed montażem. Materiał ma ustabilizowaną wilgotność po kondycjonowaniu w komorze, ale w transporcie i podczas składowania może ją nieznacznie zmienić. Kilkadziesiąt godzin w miejscu zbliżonym warunkami do docelowego, na przekładkach i pod zadaszeniem, pozwala deskom dojść do równowagi przed przykręceniem ich na stałe.
⚠ Najczęstsze błędy i mity dotyczące thermo sosny
Obróbka termiczna zmienia trwałość drewna, nie jego odporność na promieniowanie UV. Bez regularnego olejowania deski i tak stopniowo szarzeją, dokładnie jak modrzew czy sosna NTR.
Proces termowania nie wprowadza do drewna żadnych substancji chemicznych - to wyłącznie działanie wysokiej temperatury i pary wodnej. Dzięki temu thermo sosna trafia też do zastosowań, gdzie unika się drewna impregnowanego chemicznie, na przykład do mebli ogrodowych.
Zwiększona kruchość thermo sosny sprawia, że wkręcanie bez wcześniejszego nawiercenia blisko końców desek często kończy się pęknięciem. To najczęstszy powód reklamacji przy pierwszym kontakcie z tym materiałem.
■ Dlaczego klienci wybierają ELDEK?
Od 2011 roku dostarczamy drewno konstrukcyjne, elewacyjne i tarasowe na budowy w Warszawie, Legionowie i całym Mazowszu. Ofertę zbudowaliśmy tak, żeby wykonawca mógł zamówić materiał i akcesoria z jednego miejsca i dostać je jednym transportem.
- Thermo sosna w komplecie z wykończeniem - deski, olej i wkręty A2 dobrane pod projekt w jednej dostawie
- Doradztwo techniczne - powiedz, co budujesz, a dobierzemy materiał i akcesoria pod projekt
- Materiały z dokumentacją - deklaracje właściwości użytkowych do partii drewna konstrukcyjnego, dokumentacja techniczna łączników
- Własny transport - dowozimy na plac budowy w Warszawie i całym Mazowszu; pojazdy do 13 m, możliwy rozładunek żurawiem HDS